Warren Buffett Mektupları

Tam dokuz ay sürdü Warren Buffett’ın hissedarlara yazdığı mektupların önemli yerlerini çevirmem. Türkçeleri olmadığını görünce çok şaşırmıştım. Fakat beni daha da şaşırtan çevirdikten sonra blogun en az okunan bölümleri olması oldu.

Yine de çevirirken çok şey öğrendim. Warren Buffett’ı çok daha iyi anladım. 1977’den beri yaptığı hamleleri yaşadım. Neyi neden yaptığını anlamaya çalıştım.

Umudum odur ki bu çeviriler bana yeni ufuklar açtığı gibi sizi de yardım etsin.

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2018 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2017 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2016 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2015 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2014 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2013 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2012 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2011 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2010 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2009 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2008 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2007 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2006 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2005 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2004 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2003 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2002 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2001 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 2000 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1999 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1998 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1997 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1996 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1995 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1994 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1993 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1992 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1991 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1990 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1989 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1988 mektubu

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1987 mektubu

Bu mektupta Ben Graham’ın Bay Piyasa’sını tanıtıyor bize ünlü yatırımcı. Ne kadar mantıksız olabileceğini, ondan yararlanmamız gerektiğini fakat onun bilgeliğinden faydalanmamamız gerektiği vurguluyor.

Aynı Peter Lynch gibi o da büyük yatırımcıların bazen mantıksız kararlar alabileceğini özellikle portföy teorilerinin piyasa dalgalanmaları yarattığını ve bunların akıllı küçük ve büyük yatırımcılar için çok büyük fırsatlar sunduğunu belirtiyor.

Fakat şunu vurgulamamız gerekli ki, senetlerimizi sadece değeri anlaşıldığı için ya da çok uzun süre tuttuğumuz için satmayız. (Wall Street’in en aptalca özdeyişlerinden biri “kâr alarak iflas edemezsinizdir.”) Bir varlığı, özsermaye kârlılık oranı tatmin edici, yöneticileri dürüst ve yetenekli olduğu sürece ve piyasa da aşırı fiyatlamıyorsa, sonsuza kadar tutabiliriz.

Warren Buffett

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1986 mektubu

Şu an hisse senetleri pahalılandı ve Warren Buffett gelen paraları olası bir satın alma için biriktirip borç ödüyor.

Yaptığı ufak satın almalarda ise ilk önce baktığı şey işin sahibinin güvenilir olup olmadığı.

Fakat bildiğimiz şey ise, yatırım yapan toplulukta korku ve açgözlülük isimli iki süper bulaşıcı hastalığın ara sıra patlak vereceğidir. Bu salgın hastalıkların zamanlaması bilinemez. Bunların yarattığı sapmanın boyutu ve süresi de aynı şekilde tahmin edilemez. Bundan dolayı, bu iki hastalığın geliş ve gidiş zamanını tahmin etmeye çalışmayacağız. Bizim hedefimiz daha mütevazi; biz basitçe başkaları aç gözlü iken korkak olmaya ve başkaları korkarken de aç gözlü olmaya gayret ediyoruz.  

Warren Buffett

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1985 mektubu

1960-1984 arasındaki ucuz hisse senedi kampanyası artık son buldu. Warren Buffett eskiden hangi kelepir hisse senedini seçeyim diye düşünüyordu fakat şimdi çoğu şirket gerçek değerine yakın seyrediyor. Artık hisse senedindeki artış gerçek değer artışından gelecek.

Ayrıca Berkshire Hathaway’e adını veren tekstil işletmeleri kapatılıyor ve bir dönem kapanıyor.

Kaçınılmaz olarak, işletmelerde hatalar olacak ve bilge yöneticiler bunlardan uygun dersler çıkarmaya çalışacaklar. Fakat asıl marifet başkalarının yaşadığı tecrübelerden ders çıkarmaktır. Genellikle kişisel hatalarından dersler çıkaran yöneticilerin kaderlerinde gelecekteki hatalarından da ders çıkarmak vardır.

Warren Buffett

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1984 mektubu

Bu mektupta Warren Buffett Berkshire Hathaway hissedarlarına “hisse geri alımı ne zaman yapılmalı” isimli dersi veriyor.

Daha sonra da tahvil alım satımının inceliklerini öğretiyor. Tahvil alsa nelere dikkat eder, almadığı zaman neden almaz gibi bir çok konuya açıklık getiriyor.

Sol olarak da Berkshire neden temettü vermiyor, ne zaman temettü verir sorularına kesin bir cevap veriyor.

Bildiğiniz gibi piyasadan hisse senedi aldığımızda, sanki tüm şirketi alacakmış gibi kriterlerimizi uygularız. Bu değerleme yöntemi profesyonel para yöneticileri arasında yaygın değildir ve akademisyenler tarafından da küçümsenir. Yine de takipçilerine çok iyi hizmet etmiştir( Akademisyenler, “bu yöntem pratikte iyi işleyebilir ama teoride asla çalışmaz” derler). Basitçe, tatmin edici ekonomik temeli olan şirketlerin küçük parçalarını bütün şirketi aldığımızdaki değerinin altında satın alabilirsek ve bunlardan bir portföy yapabilirsek, başımıza iyi şeylerin geleceğini düşünüyoruz.

Warren Buffett

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1983 mektubu

Özellikle bedelsiz sermaye arttırımı ve Warren Buffett’ın performansını nasıl ölçtüğünü merak edenler bu mektubu mutlaka okumalı. Ayrıa mektupta Berkshire’ın hangi ilkelerle yönetildiği hakkında da bir çok bilgiyi ünlü yatırımcının samimi anlatımıyla öğrenebilirsiniz.

Eğer şirketin hisselerinin şimdiki sahipleri ya da gelecekte hisseye çekilecek sahipleri mantıksız ya da duygusal kararlar almaya meyilli olursa, hisse senedi fiyatı da mantıksız ve duygusal yerlere gidebilir. Manik depresif kişilikler manik depresif değerlemelere sebep olurlar. Bu hatalı hareketler bize başka şirketlerin hisselerini alıp satarken yardımcı da olabilir. Fakat inanıyoruz ki onları Berkshire Hathaway’den uzak tutmak, hem bizim hem de sizin çıkarınıza.

Warren Buffett

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1982 mektubu

Bu mektupta ünlü yatırımcı, hisse senedi piyasasında fiyatların çok yüksek olduğundan ve bir düzeltme olabileceğinden söz ediyor. Kendi yatırımcılarını buna hazırlıyor. Ayrıca çok yüksek fiyattan hisse almayacağını da ilan ediyor. Bunun sebeplerini teker teker açıklıyor.

Bir diğer önemli kısım da emtia şirketleri hakkında Warren Buffett’ın verdiği çok güzel dersler. Emtia şirketlerinde kârlılık nasıl etkilenir? Nelere dikkat edilmelidir? Kapasite fazlası olduğunda neler yapılmalı gibi güzel bilgiler var.

Bir bölümde de arz ve talep ile ilgili güzel tespitler yaparak nasihatlerde bulunuyor. Zevkle okuyacağınıza eminim.

Bu şirketlerin bir kısmının fiyatı bazen, davranış modelleri manik-depresif sıçanlarına benzeyen bireyler tarafından belirlenir.

Warren Buffett

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1981 mektubu

Buffett, hissedarlarına neden şirketlerin müzakereler yoluyla bütününü değil de, hisse senedi piyasasından azınlık paylarını aldığını anlatarak başlıyor.

Sonra da enflasyon ortamında hangi şirketlerin alınması gerektiğini belirtiyor ve bunların nasıl da yüksek fiyatlandığından dem vuruyor. Ben, bu mektup 1981 yılında yaşananları anlatsa da, ekonomik koşullar bakımından günümüz Türkiye’sine çok benzediğini düşünüyorum. Bu yüzden mutlaka dikkatle okuyup ders çıkarmalısınız.

Her ne kadar uzun dönemde şirketin piyasa fiyatı, gerçek değerini takip etse de, kısa dönemde ilişki belirsiz olur.

Warren Buffett

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1980 mektubu

Ünlü yatırımcı bu mektubundan dağıtılmamış kârların da en az temettüler kadar sonuçları etkilediğinden bahsediyor. Hissedarlar için sonuçlar bölümünde ise önemli olanın reel kazançlar olduğu ve eğer yüksek enflasyonu yenemezseniz sadece para kazanıldığının zannedileceğinden söz ediyor.

Enflasyon ve özsermaye kârlılığı ilişkisini vurguluyor.

Kısa dönemli hisse senedi ve tahvil faizi fiyatlarını tahmin etmeye çalışmanın işe yaramaz olduğunu düşünüyoruz. Tahmin size tahmin edenle ilgili çok şey söyleyebilir ama gelecekle ilgili hiçbir şey söylemez

Warren Buffett

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1979 mektubu

ABD’de enflasyon %14’lere çıkmış durumda ve Warren Buffett bu mektubunda enflasyonun zararlarını vurguluyor. Özsermaye kârlılık oranlarını geçen enflasyon ve vergilerin toplamı işletmelerin kârlarını silip süpürüyor.

Bu mektupta, özellikle ülkemizin maruz kaldığı yüksek enflasyon sürecinde yol göstermesi açısından çok faydalı bilgiler bulunuyor.

Berkshire Hathaway’de dost ama keskin gözlü bir yorumcumuz 1964 yılında şirketin defter değeriyle yarım ons altın alınabildiği söylemişti. 15 yıl sonra, kârımızı kan, ter ve göz yaşıyla arttırdığımızda ise defter değeri ile hala aynı yarım ons altını alabiliyoruz. Aynı şey Orta Doğu petrolüyle de yapılabilir. Bu sürtüşme, hükümetin sınırsız para basması ve sözler vermesine karşın altın ve petrol basamamasında kaynaklanıyor.

Warren Buffett

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1978 mektubu

Ünlü yatırımcı bu mektupta kısa vadeyi tahmin edemeyeceğinden ve uzun vadede şirketlerinin çok daha fazla değerleneceğini bilerek yatırımlara devam ettiğinden bahsediyor. Ayrıca emeklilik fonlarının borsalar düşerken değil de yükselirken alım yapmalarını bir türlü anlayamadığını söylüyor.  

Tamamına sahip olduğumuz şirketlerin tüm kârlarını, eğer içeride daha iyi oranlarla değerlendirebileceklerine inanırsak, alıkoymalarından mutsuz olmayız. Neden küçük bir parçasına sahip olduğumuz şirketlerin de, kayıtlar sermayenin çok iyi kullanıldığını gösterdiği halde, tüm kârı şirket içinde bırakması konusunda farklı hissedelim (Tabii düşük sermaye gereksinimi olan şirketlerde ya da yönetim sermayeyi verimsiz kullanma konusunda ısrarlıysa, sermaye hissedarlara dağıtılmalı ya da hisse geri alımında kullanılmalıdır ki bunlar bazen sermayenin kullanımının en çekici yollarıdır).

Warren Buffett

Warren Buffett’ın hissedarlarına yazdığı 1977 mektubu

1977 mektubu, Warren Buffett’ın Berkshire’ın hissedarlarına ilk kez seslendiği ve adeta nasıl yatırım yaptığını anlattığı bir derse dönüşmüş. Hangi şirketleri aldığını, hangilerinden uzak durduğunu anlattığı mektuplar mutlaka okunmalı. 

Rüzgarın önden değil de arkadan estiği işlerde olmalıyız.

Alacağımız şirketin; anlaşılır olması, olumlu uzun dönem beklentilerinin olması, yetenekli ve dürüst kişiler tarafından yönetilmesi ve uygun fiyatlı olmasını bekleriz.

Warren Buffett