Özsermaye Kârlılık Oranı Nedir? Ne İşe yarar?

Herkese selamlar! Warren Buffett’ın en çok vurguladığı finansal rasyonlardan bir tanesi özsermaye kârlılık oranı. Bunun artmasının-azalmasının yönetim performansı ölçmede en iyi yol olduğunu söylüyor. Kısacası hisse senedi sahibi ve ortak olarak benim sermayemin ve dağıtılmayan kârların nasıl değerlendirildiğini gösteriyor.

Bu oranı kullanmak istedim ama özsermaye kârlılık oranı bir türlü oturmadı kafamda. Ben de işe temelinden başlayayım dedim. Bu hafta sonu özsermaye kârlılık oranını inceleyeceğim.

Aynı zamanda da hayat devam ediyor. Katılınacak bir düğün ve bir cenaze var. Aynı günde bir mutluluk bir hüzün.

Bir baş sağlığı bir de mutluluklar dileyerek yazıya başlıyorum …

Özsermaye kârlılık oranı nedir?

Özsermaye Nedir?

Özsermaye kârlılık oranını öğrenmeden önce özsermayenin ne olduğunu bilmek gerekiyor.

Özsermaye; dağıtılmayan kârlardan ve şirket ortaklarının koyduğu sermayenin toplamından oluşuyor. Bir başka değişle bilançoda varlıklar- yabancı kaynaklar= Özsermaye diyoruz.

Özsermaye Kârlılık Oranı Nedir (ROE)?

Özsermaye Kârlılık oranı= Net kâr/Özsermaye

Örnek 1: ABC şirketinin 2016 yılı net kârı 300 TL. Özsermayesi ise 1000 TL. Böylece özsermaye kârlılık oranı 300/1000= %30 diyoruz.

Örnek 2: SODA’nın 2016 yılı net kârı 576 milyon TL. Aynı dönemde özsermayesi ise 2 599 milyon TL’dir. Özsermaye kârlılık oranı ise 576/2599= %22,15 deriz yani SODA şirketi hissedarlarının her bir TL’lik parasına karşılık 0,22 TL para kazanmıştır. Seneye SODA bunu düşürürse %10’a o zaman ben de sorarım kardeşim sen niye böyle yaptın diye. Ama %25’e yükseltirse paramı daha iyi yönetmiş demektir sayın genel müdür.

Burada dikkatimi çeken dikkatimi çeken bir iki ayrıntı verip öneride bulunacağım…

  • Net kârı yıllık olarak almak gerekiyor. İleri doğru alırsanız net kârı tahmin etmeniz gerekir, eğer sektörlerin diğer oyuncularıyla karşılaştırmak isterseniz geriye doğru dört çeyrek alabilirsiniz.
  • İki şekilde kullanılabilir. İlk olarak şirketin yönetiminin mesela 2016 yılı ile 2015 yılı arasındaki yönetim performansını karşılaştırmada kullanabilirsiniz. 2015 yılında %20 ROE ile çalışırsa sizin paranızı daha kötü yönetmiş demektir genel müdür. O zaman gel kardeşim sen ne yaptın 2016’da uyudun mu diyebilirsiniz. Genel kurulda bu konuda soru sorabilirsiniz.  İkinci olarak da iki şirketi karşılaştırmada kullanılabilir. İki firma var , bunlar aynı sektörde; birinin ROE’si %30 diğerinin ROE’si %15 ise ilk şirket hissedarlarının parasını iki kat daha iyi kullanıyor demektir.
  • İş Yatırımın internet sitesine gittiğinizde analiz sekmesinden istediğiniz şirketi seçip ara tuşuna basarsanız sol altta gerekli özkaynak ve net kâr bilgilerine ulaşabilirsiniz.
  • Ya da google finance’den de bu oranları görebilirsiniz. Reuters’te de bu bilgiler var beş yıllık ortalamaları ile birlikte.  Başka yol bilen varsa lütfen yorumlara yazsın.
  • Yüksek borcu olan, abuk subuk yönetilen şirketlerde her rasyo gibi bu da anlamsızdır.

Yiğit Kısa Kes Ne İşe Yarar Bu Özsermaye Kârlılık Oranı yani ROE?

Uzun vadeli yatırıma uygun olan şirketler büyük oranda yüksek özsermaye kârlılığı olan ve bunu istikrarlı olarak sürdürebilen şirketlerdir! Yüksek ROE’sini istikrarlı bir şekilde sürdüren hatta arttırabilen şirketler hissedarlarına büyük geri dönüşler sağlarlar.

Bu getirinin enflasyonun ve hatta mevduat faizinin üzerinde olması beklenir ki girdiğim riske değsin ve para kazanabileyim. Yoksa uzun vadeli ROE ortalaması %5 olan şirkette beklesem de büyük ihtimalle pek bir şey değişmeyecektir.  Sonuçta zaman sadece armutları olgunlaştırır.

Daha sonra değineceğim ama hissedar olarak da bunu temettü politikasını belirlerken kullanabiliriz. Mesela şirket eğer enflasyon %10 ise ve şirket %20 ROE ile çalışıyorsa benim paramı enflasyonun iki katı ile değerlendiriyor demektir. Temettü vermeyip yatırım yapabilir. Ama %5 ROE ile çalışıyorsa o zaman temettü versin derim. En azından kârı mevduata koyar daha fazla kazanırım. Tabii CEO’yu kovup yenisini getirmek de bir seçenek:)

Toparlarsam

Sonunda kafamda Özsermaye karlılık oranını yerleştirebildim. Bundan sonra şirketleri değerlendirirken alet çantama bunu da eklemiş bulunuyorum.

Siz bu oranı kullanıyor muydunuz? Lütfen ekleyeceğiniz bir şey varsa yukarıdakiler yazmayı unutmayın. İyi hafta sonları dilerim.

Saygılar.

25 Comments

  1. Mert said:

    Yiğit Bey,
    özsermaye = varlıklar – yabancı kaynaklar
    Olarak düzeltme gerekli. Yazıları yakıp ediyorum 🙂
    Syg.

    August 19, 2017
    Reply
    • Lattedenborsaya said:

      Sayın Mert Bey:),

      Hemen düzeltiyorum. Çok teşekkür ederim.

      Saygılar.

      August 19, 2017
      Reply
  2. İsa said:

    Ben bu orana özellikle dikkat ediyorum bence %15 minimum değer olmalı o da temettü ile birlikte.Yigit bey 2016 Aralık’ta başlarken 0 lira ile mı başladınız yoksa belli bir miktar ile mı.tesekkurler

    August 19, 2017
    Reply
    • Lattedenborsaya said:

      Sayın İsa Bey,

      Min. %15’i not ettim. Teşekkür ederim.

      Blogu Aralık ayında açtım, o zamanlar yaklaşık beş altı bin TL bir sermayem vardı. Sonra maaştan artanlar bonuslar, değer kazançları derken bu hale geldi portföy. Şubat 22’de portföyü değiştirdim ve temettü odaklı yatırıma başladım. Bu son getiriler Şubat 22’den itibaren oan oranlar.

      Bu tarihten sonra yıllık olarak getirleri daha sağlıklı hesaplayacağım aynı bir fon gibi. Çünkü sağlıklı kayıt tutuyor olacağım.

      Saygılar.

      August 19, 2017
      Reply
    • TURGUT said:

      Bu oran Yıllık Mevduat faizinin reel getirisinden (enflasyondan arındırılmış)Fazla olmalı..

      August 19, 2017
      Reply
  3. İsa said:

    İlginiz için teşekkür ederim sorma sebebim benzer kazanıyoruz başarı oranımı değerlendirirken sizi ölçüt alıyorum?. Şu durumda açık ara öndesiniz .ilgi ile takip ediyorum sizi teşekkürler.

    August 19, 2017
    Reply
    • Lattedenborsaya said:

      Sayın İsa Bey,

      Beni ölçüt almayın enflasyon ve endeksi ölçüt alın 🙂 Ben yanılırım onlar yanılmaz 🙂

      Saygılar.

      August 19, 2017
      Reply
  4. Hüseyin Şahin said:

    SODA’nın 2016 yılı net kârı 576 milyon TL. Aynı dönemde özsermayesi ise 2 599 milyon TL’dir. Özsermaye kârlılık oranı ise 576/2599= %22,15 deriz .
    Sayın Yiğit bey,burada özsermayenin içine 2016 yılının kârı eklenerek mi? hesaplanmaktadır.

    August 19, 2017
    Reply
    • Lattedenborsaya said:

      Sayın Hüseyin Bey,

      Sayın Haykırış yorumunda sorunuzun cevabını vermiş. Burada 2016 özvarlık kârlılığını hesaplarken 2016 net kârı/2015 sonu özsermaye tutarı yapmamız lazımmış.

      Linkteki makaleyi okuyup pekiştirebilirsiniz. Ben de bakacağım bu akşam 🙂 Kendiniz hesaplamak istemezseniz de hem google finance’de hem reuters’te gerekli ROE hesaplamaları ve 5 yıllık ortalamalar bulunuyor.

      İyi akşamlar. Saygılar.

      August 19, 2017
      Reply
  5. HAYKIRIS said:

    Merhaba yiğit bey güzel bir konuya değinmişsin fakat bir şey eklemem gerekiyor.
    Yaşar Erdinç hoca bir yazısında şöyle diyor.

    Özvarlığı artıran en önemli kalem Kâr’dır. Kâr nedeniyle özvarlıklarımız yüzde kaç artmıştır? Yani 2008 için özvarlık karlılığı verisini hesaplarken, net kârı 2007’nin özvarlık rakamına bölmen lazım. Böylece 2007 sonundan 2008 sonuna kadar olan bir yılda özvarlıkların gerçekten kâr nedeniyle yüzde kaç artmış olduğunu bulursun. Unutmaman gereken bir şey var. Piyasalar beklentileri satın alır. Yani hiç kimse şu anki Net Kârı Özvarlığa bölerek hiseye yatırım yapmaz. Gelecekte elde edeceğini düşündüğü Kârı şu anki Özvarlık rakamına böler ve eğer şu anki özvarlıklar örneğin banka faizlerinden daha fazla artacaksa o hisseye yatırım yapar. Bu yüzden bir firmanın gerçek özvarlık kârlılığı rakamını hesaplarken bu yılın Net Kâr rakamını önceki yılın Özvarlığına bölmelisin.”
    Bu konu da”Yaşar Erdinç hocanın Hüsmen Dayı Yatırımcılığı Öğretiyor” yazı serisini okumanızı tavsiye ederim.
    https://www.bilgeyatirimci.com/2012/05/27/husmen-dayi-yatirimciligi-ogretiyor-1/

    August 19, 2017
    Reply
    • Lattedenborsaya said:

      Sayın Haykırış,

      Katkınız için çok teşekkür ederim. Bütün yazıları okuyacağım bu konuyla ilgili ve gerekli düzenlemeleri yapacağım. Katkılarınız için çok teşekkür ederim.

      Ben özvarlık kârlılığını daha çok şirketin yönetimi paramı nasıl yönetmiş, performansı nasıl olmuş onu görmek için kullanırım diye düşünmüştüm. Tabii ki bahsettiğiniz gibi geçmiş verilere bakarak karar alınmaz ama sanki 10 yıl boyunca düzenli özsermaye kârlılık oranı yakalamış bir firma bize bir fikir verebilir gibi geliyor.

      O zaman anladığım kadarıyla 2016 özsermaye kârlılık oranını hesaplarken 2016 net kârını 2015 özsermayesine böleceğim. Çok teşekkür ederim.

      Saygılar:)

      August 19, 2017
      Reply
      • Ermangg said:

        Merhaba

        Yaşar Hocamızın yazılarından ayrıca yararlanıyoruz. Yiğit Bey ve size de teşekkür ederim, faydalı bir yazı olmuş. 🙂

        August 19, 2017
        Reply
        • Lattedenborsaya said:

          Sayın Ermangg,

          Çok teşekkür ederim, ben de pekiştirmiş oldum. Yaşar Hoca’yı ben de sıkı takip etmeye başlayacağım bakalım.

          İyi geceler. Saygılar.

          August 19, 2017
          Reply
  6. Kaan said:

    Merhabalar,

    Bu oran kabaca hisse ederi hesaplamada da kullanılıyor. Kabaca övk*10 = pd/dd gibi bakılabiliyor. Soda için 0.22 * 10 = 2.2 pddd gibi, hisseye ilk bakarken değeri için fikir veriyor, gelecek beklentisini kapsamıyor tabi ki.

    August 20, 2017
    Reply
    • Lattedenborsaya said:

      Sayın Kaan Bey,

      Katkılarınız için çok teşekkür ederim.

      Saygılar.

      August 21, 2017
      Reply
  7. İlker said:

    Yiğit Bey,

    Elerinize sağlık. Özsermaye karlılık oranını hesaplarken bilançoda yazan Özkaynaklar rakamını mı yoksa Ana Ortaklığa Ait Özkaynak rakamını mı dikkate alıyorsunuz? Aynı şekilde kar için de bir dönem karı var bir de Ana Ortaklık Payları var. İnternette bu konuyla ilgili bir kaç yazı gördüm ve küçük yatırımcıların doğru rakamı seçmesi gerektiğine dair uyarılar vardı, ancak kafa karıştırıcıydı. Excel’de yaptığım hesaplarda bir türlü internette bulduğum önceden hesaplanmış ROE verilerini tutturamadım, hep %1-2 farklı çıkıyor.

    Aşağıda ki siteyle karşılaştınız mı bilmiyorum ama epey yararlı bilgiler mevcut, ek kaynak olarak durabilir bir kenarda. Örnek olarak ASELS sayfasını veriyorum.

    http://financials.morningstar.com/ratios/r.html?t=ASELS&region=tur&culture=en-US

    July 6, 2018
    Reply
    • Lattedenborsaya said:

      Sayın İlker Bey,

      Zor bir yerden sormuşsunuz:) Müsait bir zamanda bakıp cevap vereyim.

      Kolay gelsin, iyi haftasonları.

      July 7, 2018
      Reply
      • İlker said:

        Size de iyi hafta sonları Yiğit Bey. 🙂 Tavsiye ettiğiniz kitaplardan ikisini aldım, diğer ikisi de yolda. Tekrardan teşekkürler.

        July 7, 2018
        Reply

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.