Olağanüstü Kitlesel Yanılgılar ve Kalabalıkların Çılgınlığı Kitap İncelemesi

Herkese selamlar! Okuduğum kitapların incelemesini yapmaya devam ediyorum zaman zaman. Geçen gün yaptığım kötülüğün kitabı 🙂 “Prens” incelemesinden sonra tekrar finans dünyasına döndüm.

Eski zamanlarda yazılmış kitaplara olan ilgim herkesin malumu. Teknoloji ne kadar hızlı değişirse değişsin insanın psikolojisi ve yapısı o kadar hızlı değişmediği için aynı hataları yapmaya devam ediyoruz. Şöyle biraz uzaklaşıp baktığınız zaman 300-400 yılın insanlık için ne kadar da az bir zaman olduğunu daha rahat görüyorsunuz. Bu da bizim eski diye tabir ettiğimiz eserleri daha değerli kılıyor.

Aç gözlülük, kazanma hırsı, kumar çılgınlığı kitleleri peşinden sürüklemeye devam ediyor.

İşte “Olağanüstü Kitlesel Yanılgılar ve Kalabalıkların Çılgınlığı’da” tarihte olmuş olan üç büyük finansal balonun nasıl oluştuğunu, insanların gözlerinin nasıl döndüğünü, sahte servetlerin nasıl köpük gibi şişip söndüğünü ve malını mülkünü bir hayal uğruna kaybeden insanların durumunu anlatıyor.

Hadi başlayalım…

Ekran Resmi 2018-01-31 19.54.55.png
Olağanüstü Kitlesel Yanılgılar ve Kalabalıkların Çılgınlığı Kitap İncelemesi

Genel Bilgiler

Kitap Scala Yayınları’ndan GPAS İstanbul’un katkılarıyla çıkmış. Aslında bu baskı iki kitabın birleşiminden oluşuyor. Bunlardan ilki “Olağanüstü Kitlesel Yanılgılar ve Kalabalıkların Çılgınlığı”. İkincisi ise “Karışıklığın Karmaşası”. Ben size bu gün ilk kitaptan bahsedeceğim.

(Scala Yayıncılığa bu kitap için teşekkür ederim. Ufak bir sitemde bulunmak istiyorum. Warren Buffett’ın başucu kitabı olan hocası Benjamin Graham’ın yazdığı “Akıllı Yatırımcı” kitabının baskısını hiç bir yerde bulamıyoruz. Baskısı çıkarsa insanlar şirket değerlemeleri ve değer yatırımcılığı konusunda çok şey öğrenir diye düşünüyorum. Sanıyorum ki bu kitabın bulunamadığı dünyada tek ülkeyiz.)

Aradan sonra konumuza dönelim. Kitabın ilk bölümü 153 sayfa. Kolay okunuyor.

Yazarın adı Charles MACKAY. 1841 yılında yazılmış. O zamandan beri çeşitli düzenlemelerle günümüze kadar gelmiş.

Okunuşu

Kolay bir okunuşu var. Fakat kitap, tarih kitabı gibi. Yani finansal balonların nasıl olup bittiğini en ince ayrıntısına kadar anlatıyor. Tarihleri veriyor. Başlangıç, bitiş ve balonun patlayışını, sonrasında yaşanan cadı avları dahil güzel güzel anlatıyor. “Warren Buffett Tarzı” ya da “Borsayı Yenmek” gibi bir anlatımı yok. Çok az yorum var. Ne olmuşsa onu anlatıldığı, sizi izleyici koltuğuna oturtan bir kitap.

Ben kendime yıl başı hediyesi olarak almıştım. İyi etmişim.

Kitap ve Bölümleri Hakkında Düşünceler

Kitapta Avrupa Tarihi’nde meydana gelmiş üç finansal balondan bahsediliyor. (Kitap Türkçe olduğu için kısa keseceğim buraları.)

1) Mississippi Projesi: 1720 yılında patlayan bir finansal balon. Çok borcu olan Fransız Hükümeti çareyi John Law isimli İskoç’un projesinde bulur.

İnsanlara Doğu Hindistan ve diğer sömürgelerle ticaret yapacak bir şirketin hisseleri satılır. Başta normal bir durumdur çünkü ticaret yapılacak, şirket kâr edilecek ve insanlara kâr payı ödenecektir.

Fakat bu şirket o kadar büyütülür ki hisseler inanılmaz fiyatlara gelir. Sanırsınız ki her taraf altın madeni. Tüm Fransız halkı bu çılgınlığa katılır ve sahte bir zenginlik ve lüks başlar. Üretimden kopulur.

Balon şöyle hayretle tanımlanmış kitapta; “Tüm bir ulusun böyle paragöz bir taşkınlığa kapılacağını, güvenin de güvensizlik gibi sonsuza dek büyütülemeyeceğini ve umudun korku kadar aşırıya kaçabileceğini hesaba katamadı”. Bu cümle beni çok etkiledi. Aç gözlülük ve para hırsı bir ulusun ve ekonomik sistemin felaketi olmuştu.
Fakat sanmayın ki herkes aynı kaderi paylaşmış:) Bazıları da paralarını erkenden altına ve gümüşe çevirip İngiltere’ye kaçmış:)

2) Sonraki balon ise bu sefer İngiltere’de. İsmi Güney Denizi Balonu. Isaac Newton’un da çarpıldığı balon bu işte:D

Yine bir ticaret imtiyazı, satılan umutlar, içi boş vaatler. Bir zamanlar tüm Avrupalıları Amerika ile ticaret yapacağız diye fena yolmuşlar.

Bir yazar durumu şöyle özetliyor “Gözlerinde külçe altınlar dans ediyordu.” Hanginizin gözünde zaman zaman bunları görmüyor ki? Gözümüzde uçuşan dolarların orijinali buraya dayanıyor.

İlginç olan yine burada halkın büyük çoğunluğu batarken, uyanıklar bir şekilde mallarını Kıta Avrupasına kaçırmışlar.

3) Son balomuz da meşhur Lale Balonu. Bu diğer ikisine göre kısa tutulmuş ve fazla ayrıntıya girmeden geçilmiş.

Ama Hollandalıların nasıl lale soğanlarına inanılmaz paralar verdiklerini, toplumun bu çılgınlığa nasıl kapıldığını buradan öğrenebilirsiniz.

Bunun patlaması diğerlerinden farklı olmuş çünkü insanlar hisselere yönlendirilmemişler. Sadece birileri “biz bu lale soğanlarına neden bu kadar para veriyoruz ki?” deyip almayı bırakmış:)

Toparlarsam

Piyasadaki iyi kötü tüm kitapların genelinde olan hangi hisseyi tercih etmeliyiz, hangi oranları kullanmalıyızın dışına çıkan bir kitap. Fırtınanın tam kalbine yani insan psikolojisine inip aç gözlülüğün, para hırsının ve zengin olma hayalinin kitleleri nasıl bir kumarbaza çevirdiğini gösteriyor Avrupadaki örnekleri ile.

Zamanınız olduğunda mutlaka okumalısınız ve Bitcoin ve kripto para olayına bir de bunu okuduktan sonra bakmalısınız.

Sonra da bir varlığın gerçek değeri ile insanların ona atfettikleri değer arasındaki farkın ne kadar açılabileceğini düşünün.

Saygılar.

Bu arada kitaba yaklaşık 6 HEKTS parası verdim. Keşke biraz daha uygun olsaydı diyerek konuyu kapatıyorum:)

13 Yorum

  1. AO demiş ki:

    Selamlar,
    Benjamin Graham’in kitabı pdf olarak bulunabiliyor.
    Bu arada kitap paylaşımların çok iyi oluyor, gözden kaçanları yakalıyoruz. Teşekkürler 🙂

    Ocak 31, 2018
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Sayın Ao,

      Kütüphanede bulunması gereken bir kitap olarak görüyorum Akıllı Yatırımcıyı. Çizeyim üzerine Notlar alayım istiyorum. Onun için direniyorum:)

      Kendi okuduğum kitapları olabildiğince paylaşmaya çalışıyorum. Katkısı olduğuna çok sevindim:)

      Saygılar

      Ocak 31, 2018
  2. EREN demiş ki:

    Borsa Kahini tavsiye etmişti, alıp okumuştum. gerçekten ilginç ve ibretlik bir kitap. emeğine teşekkür ediyorum.

    Şubat 2, 2018
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Sayın Eren Bey,

      Ben de çok beğendim. Eskiler beni şaşırtmaya devam ediyor.

      Çok teşekkür ederim.

      Saygılar.

      Şubat 2, 2018
  3. murat yıldız demiş ki:

    Merhaba Yiğit bey,
    Yazılarınızı ilgiyle takip ediyorum. Konulara meraklı ve analitik yaklaşımınız var. Kitapları internetten alırsanız oldukça hesaplı olur. Örneğin bu kitabı piyasaya göre internetten yaklaşık 2 HEKTAS parası ucuza alabiliyorum. iyi günler…

    Şubat 2, 2018
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Sayın Murat Bey,

      Ever siz dedikten sonra baktım. İki HEKTS boşa gitmiş 🙁 Bundan sonra önerinizi dikkate alacağım.

      Desteğiniz için çok teşekkür ederim.

      Saygılar.

      Şubat 2, 2018
  4. mcsr demiş ki:

    Yiğit Bey;

    Paylaşım ve analizleriniz için teşekkürler 🙂

    Şubat 4, 2018
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Sayın Mcsr,

      Desteğiniz için ben teşekkür ederim:)

      Saygılar.

      Şubat 4, 2018
  5. Tutumlu demiş ki:

    Piyasadaki en son kalan “Akıllı Yatırımcı” kitabı bende 🙂 Geçen ay Scala yayıncılığa kadar gidip şans eseri ellerinde yeni kopya çıkarmayı düşündüklerinden dolayı yan kapağı hafif yırtık olan son kitabı köşede saklıyorlarmış.Biraz telefon filan ettiler son bi yedek daha varmış ana kaynakta.Defolu olduğundan dolayı da epey bi pazarlık edip almış oldum.Dedim neden bulunmuyor bu kitap halbu ki çok güzel ve biliniyor.Sahibi dedi ki kitap çok eski ülke de daha yeni yeni tanındı.Dedim yine bassanıza işte piyasaya ne güzel.İkinci basıma geçeriz büyük ihtimal bakalım dedi.Kitap çok faydalı her yatırım yapan insanın kesinlikle okuması gerekiyor en prof insanın bile…. Hatta bu kitabı okumadan borsalardan yatırımlardan uzak durun bi süre derim…

    Şubat 4, 2018
    Yanıtla
    • Tutumlu demiş ki:

      Pardon kitabın ismi “Karar Anı” olacaktı.Kafam gidik bugünde yatırımcı piskolojisini anlatan mükemmel bi kitap mutlaka ama mutlaka okumalısınız ama malesef dediğim gibi piyasada şu an yok.

      Şubat 4, 2018
  6. Lattedenborsaya demiş ki:

    Sayın Tutumlu,

    Ben de uğrayacağım Scala’ya fırsatım olunca. Bastıracağım basın şu artık diye:)

    Karar anını da yazdım kenara, fırsat olunca mutlaka okurum. Çok teşekkür ederim.

    Saygılar.

    Şubat 4, 2018
    Yanıtla

Yorumunuzu Ekleyin

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.