Warren Buffett’ın Hissedarlara Yazdığı Mektuplar Serisi: 2004

Herkese selamlar! Warren Buffett’ın hissedarlara yazdığı mektupları çevirmeye devam ediyorum. Geldik 2004 yılına.

Warren Buffett mektubuna, yatırımcıların ortalama hisse senedi getirisinden çok daha azını elde ettikleriyle başlıyor ve bunun nedenlerini sıralıyor.

Tuttuğu hisse senetlerinde ise çok değişiklik yok. Büyük dörtlüsü değişmemiş yatırımcının. Çok az işlem yapıyor bu tarafta, fakat piyasada kriterlerine göre şirket bulamadığı için 43 milyar dolarlık nakdin üzerinde oturuyor.

Mektubun özellikle yabancı paralar kısmını dikkatlice okumanızı tavsiye ederim. Warren Buffett cari işlemler açığının Amerika’nın başına açtığı dertlerden çok açıklayıcı bir şekilde bahsetmiş. Okuyup Türkiye ile karşılaştırabilirsiniz. Warren Buffett’ın uyarılarının hepsi güzel ülkemiz için de geçerli.

Fazla uzatmadan 2004 mektubuna başlayalım.

1995
Warren Buffett’ın Hissedarlara Yazdığı Mektuplar Serisi: 2004

BERKSHIRE HATHAWAY INC.

Berkshire Hathaway Inc. Hissedarlarına: 

2004 yılında net varlığımız 8.3 milyar dolar arttı ve hisse başı defter değerimizdeki yükseliş hem A hem de B tipi hisse senetlerimiz için %10,5 oldu. Başkanlığı aldığımız 40 yıl boyunca defter değerimiz 19 dolardan 55,824 dolara çıktı ve yıllık bileşik %21,9 arttı.

Geçen sene Berkshire’ın defter değeri %10.5 artarak endeksin %10.9’luk artışının gerisinde kaldı. Bu donuk performansın sebebi kesinlikle işletmelerimizi yöneten CEO’larla ilgili değil. Her zamanki gibi taşımaları gerekenden daha ağır bir yükü omuzlarına yüklediler. Onlara mesajım çok basit: işlerinizi aileniz gelecek 100 yıl boyunca sadece bu varlıklara sahip olacakmış gibi yürütün. Neredeyse hepsi bunu yapıyor ve işletmelerini yönetirken kalan fazla nakitlerini dağıtmam için Omaha’ya bana gönderiyorlar.

Geçen sene bu işi iyi yapamadım. Umudum geçen sene multi milyarlık satın almalar yaparak mevcut gelir akışımıza yenilerini eklemekti. Fakat başarısız oldum. Ek olarak, çok az çekici menkul kıymet bulabildim. Berkshire bu yüzden yılı 43 milyar dolarlık nakit benzeri ile kapattı ve bu hiç hoş bir durum değil. Charlie ve ben 2005 yılında bu yükün belli bir kısmını ilginç varlıklara çevirmeye çalışacağız fakat başarıyı söz veremiyoruz.

Bir başka bakış açısıyla, ikinci sayfadaki rakam labirentinde kaybolan 2004 dikkate değer bir yıldı. 1960’ların sonundan itibaren 35 yılı incelerseniz, temettüler dahil yatırımcının S&P için ortalama getirisinin %11,2 olduğunu görürsünüz (gelecekte beklediğimiz getirinin çok üstünde). Fakat %11,2’ye yakın yıllık getirilere baktığınızda yani %8 ve %14 arasına, 2004 yılı hariç sadece 1 yıl bulursunuz. Bir başka değişle, geçen yılın getirisi normal hariç her şeydi.

35 yıl boyunca, Amerikan şirketleri muhteşem sonuçlar elde ettiler. Bu yüzden yatırımcılar için ağız sulandıran getiriler elde etmek çok kolay oldu. Yapmaları gereken tek şey Şirketler Amerikasını çeşitli ve az komisyon ödeyerek omuzlamaktı. Hiç dokunmadıkları bir endeks fonu bunu yapabilirdi. Bunun yerine bir çok yatırımcı ortalama ile felaket arası sonuçlar elde ettiler.

Bunun üç ana sebebi var: Birincisi yatırımcıların çok işlem yapmasından ya da yatırım işlemlerine çok para harcamasından kaynaklanan yüksek maliyetler. İkincisi, işletmelerin sayısal olarak incelenmesi ve gerçeklere dayalı olarak değilde tüyolara göre yapılması. Üçüncüsü de piyasaya zamansız girişler (tavsiye üzerine) ve  çıkışlar (düşüş ya da durgunluk aşamasında). Yatırımcılar şunun farkına varmalıdır ki coşku ve maliyetler onların düşmanıdır. Ve eğer hisse senetlerine ne zaman gireceklerini tahmin etmeye çalışmakta ısrar ederlerse, başkaları aç gözlü iken korkak olmalılar ve sadece başkaları korkak iken aç gözlü olmalıdırlar.

Sektör Sonuçları

Düzenlenmiş Hizmet Sektörü

Sigortacılık

* * * * * * * * * * * *

* * * * * * * * * * * *

* * * * * * * * * * * *

Finans ve Finansal Ürünler

Yatırımcılar şunun farkına varmalıdır ki hızlı büyüme finans dünyasında çoğu zaman bir problem saklar (genellikle yolsuzluk). Türev araçların kâr etme gücü de sadece büyüme olmayan zamanlarda gerçek olarak ortaya çıkacak. Kimin çıplak yüzdüğünü sadece dalgalar çekilince anlarsınız.

Üretim, Hizmet ve Perakendecilik 

Yatırımlar

Aşağıda hisse senedi yatırımlarımız görülmektedir. Sadece piyasa değeri 600 milyon doların üstündekiler isimlendirilmiştir.

Ekran Resmi 2018-02-06 09.21.30.png
Berkshire’ın 2004 Hisse Portföyü

Bazı insanlar bu listeye bakıp bunun grafiklere, brokerların görüşlerine ya da yakın dönemli kârların tahmin edilmesine dayalı bir alım satım listesi olduğunu düşünebilir. Charlie ve ben böyle dikkat dağıtan şeyleri görmezden geliriz ve onun yerine bu varlıklarımızı işletmelerin küçük bir parçasına sahip olmak olarak görürüz. Bu önemli bir farktır. Doğrusu, bu yatırım düşüncesi 19 yaşımdan ber benim için dönüm noktasıdır. Ben Graham’ın “Akıllı Yatırımcı” kitabını okudum ve gözlerimden perde kalktı. (Önceden hisse senedi piyasasında işlem yapıyordum fakat nasıl yatırım yapılacağına dair hiç bir fikrim yoktu.)

Hadi şimdi onları aldığımızdan beri “Büyük Dörtlü”müz (American Express, Coca-Cola, Gillette ve Wells Fargo) ne yapmış ona bakalım.Tabloda gösterdiği gibi onlara 1988 ve 2003 arasında bir çok işlem ile 3.83 milyar dolar yatırım yaptık. Temelde dolar olarak ortalama alım zamanımız 1992 olmuş. 2004 yılı sonunda ise, bu sebeple ortalama olarak bu işletmeleri 12.5 yıldır tutmuş oluyoruz.

Bu gruptan payımıza düşen kâr her geçen gün artıyor ve şu anda maliyetimizin %31.3’üne denk geliyor. Bize yaptıkları nakit katkı da her geçen gün artıyor ve 2004 yılında 434 milyon dolar oldu, yani maliyetimizin %11.3’ü. Toplamda, Büyük Dörtlümüz bize tatmin edici fakat muhteşem olmayan sonuçlar getirdi.

Açıkça, eğer sarkacın dönüşünü yakalayabilseydim Berkshire’ın sonuçları çok daha iyi olurdu. Bunu yapmayı söylemek görüşün her zaman açık olduğu dikiz aynasından arkaya bakarken çok kolay. fakat ne yazık ki, yatırımcılar ön camdan bakmak zorunda ve ön cam her zaman sislidir. Ayrıca boyutumuzun büyüklüğü de değerde dalgalanmalar yaşanırken içeri ve dışarı kolayca hareket etmemizi engelliyor. 

Yine de beni düzgünce, burun kanatan değerlemelere bakmayıp sadece kendi görüşüme göre hareket ettiğim için eleştirebilirsiniz. Bazı hisselerimizin değerinin çok üstünde hareket ettiğini bilmeme rağmen bu değerlemelerin ne kadar aşırıya kaçtığını gözardı ettim. Harekete geçmem gereken zamanlarda sadece konuşmakla yetindim.

Charlie ve ben bu aralar biraz hareket istiyoruz. Düşük getiri elde eden 43 milyar doların üstünde oturmak istemiyoruz. Onun yerine, şimdi sahip olduğumuza benzer ama daha büyük şirketlerin parçalarını almanın hasretini çekiyoruz. Fakat bunu sadece alım fiyatımız bize tatmin edici bir getiri sunuyorsa yaparız.

* * * * * * * * * * * *

Ekran Resmi 2018-02-06 09.26.51.png
Berkshire 2004 yılı kazançları

Çöp tahvil portföyü yabancı paraları da içeriyor. 2001 ve 2002 yılında bu tahvilleri aldığımızda, önce tabii ki itfacının kredibilitesine baktık, ki bunların hepsi Amerikan şirketleriydi. Fakat bu şirketlerin bazıları, yabancı para cinsinden tahviller çıkarmışlardı. Dolar hakkındaki görüşümüz dolayısıyla bu alımları yaptık.

* * * * * * * * * * * *

Yabancı Paralar

Berkshire yıl sonunda 12 çeşide ayrılmış 21.4 milyar dolarlık yabancı para sözleşmesi bulunduruyor. Geçen sene bahsettiğim gibi, bu varlıklar bizim için karar verilmiş bir değişiklik oldu. 2002 Mart’tan önce, ne ben ne de Berkshire kur işlemi yapmamıştık. Fakat kanıtlar gösteriyor ki ticaret politikalarımız daha uzun yıllar dolar üzerinde baskı oluşturacak. Böylece bu uyarıyı dikkate alarak 2002’de işlem politikamızı yönlendirdik.  (W.C. Fields’in kendisinden yardım istediğinde söylediği gibi: Üzgünüm evladım, tüm param kurlara bağlı durumda.”

Bir noktada açık olalım: Kurlar hakkında kuşkularımız olmasına rağmen Amerika hakkında en ufak bir şüphemiz yok. Olağanüstü zengin bir ülkede yaşıyoruz, sistemimiz piyasa ekonomisine, hukuka ve eşit fırsata değer veriyor. Ekonomimiz açık ara dünyanın en iyi ve en güçlüsü ve böyle olmaya devam edecek. Burada yaşamaktan dolayı çok şanslıyız.

Fakat Fortune dergisinde 10 Kasım 2003’teki makalemde yazdığım gibi, ticaret politikalarımız doları aşağı çekiyor. Yaşanan düşüş şimdiden belirgin ve böyle devam edecek. Ticaret politikalarımızda değişiklik olmazsa bu hem politika hem de finansa yayılma etkisi gösterebilir ve düzensizlik yaratabilir. Fakat böyle bir senaryo politikacıların şimdiden harekete geçmelerini sağlayacak kadar yakın gözükmüyor. Onlar şu an esneyebildikleri kadar esneme taraftarı. Kasım 2000’de hazırlanan ve ticaret açığının sonuçlarını gösteren 318 sayfalık Kongre çalışması şu an raflarda tozlanıyor. Çalışmanın yapılması, ticaret açığı 1999’da 263 milyar dolar ile rekor kırarken emredilmişti ve geçen sene ticaret açığı 618 milyar dolara çıktı.

Charlie ve ben şunu belirtmeliyiz ki iki ülke arasında malların  ve hizmetlerin değiştirilmesi ile yapılan gerçek ticaretin iki ülke için de son derece yararlı olduğuna inanıyoruz. Geçen sene böyle 1.15 trilyon dolarlık ticaret yaptık ve bu ne kadar çok olursa o kadar iyi. Fakat not ettiğimiz gibi, ülkemiz geçen sene 618 milyar dolarlık karşılığı olmayan ticaret yaptı. Bu çok sarsıcı bir rakam ve bunun sonuçları olacak.

Bunun dengeleyici unsuru tek yönlü sözde ticaret (ekonomide her zaman telafi vardır) ve Amerika’dan diğer ülkelere varlık transferidir. Bu transfer hükümetin diğer ülkelere yardım etmesi şeklinde olabileceği gibi yabancıların ülkemizden gayrimenkul ve hisse senedi alması yolu ile de olabilir. Her iki durumda da sonuç, yabancıların ülkemizin daha büyük bir kısmına sahip olması ve bizim daha azına sahip olmamızdır. Bu yolla Amerikadan diğer ülkelere güç transferi şu an günlük 1.8 milyar dolara ulaşmış durumda ve ben bunu yazarken geçen yıla göre %20 arttı. Sonuç olarak, yabancı ülkeler ve devletler şu anda Amerikan varlıklarının 3 trilyon dolarına sahip. Bu oran on yıl önce ihmal edilebilir düzeydeydi.

Trilyonlardan bahsetmek çoğu beyni uyuşturur. Sonuç olarak cari işlemler açığı (üç bileşenden oluşur ve en önemlisi açık ara ticaret açığıdır) ve bütçe açığımızın ikizi açık olarak tarif edilmesidir. Fakat bunlar ikiz hariç herşeydir. Farklı nedenleri ve farklı sonuçları vardır.

Bütçe açığı Amerikalılara giden ulusal pastayı hiç bir şekilde küçültmez. Yabancıların varlıklarımızdan hiç bir pay almadığı senaryoda, bütçe açığı ne kadar büyük olursa olsun ulusal çıktımızın %100’ü Amerikan halkına aittir.

Gırtlağına kadar malı olan zengin bir ailede olduğu gibi, Amerikalılar böyle bir senaryoda hükümetin geliri nasıl yeniden dağıtması gerektiğini tartışırlar (kim vergi ödeyecek ve kim bundan faydalanacak). Eğer dünkü paylaşım yeniden değerlendirilirse, aile üyeleri kızgınca kimin canının yanacağına karar verirler. Belki vergiler yükseltilir, belki sözler verilir, beki de iç borçlanmaya gidilir. Fakat kavga bittiğinde, bölünse bile tüm pasta aile içinde kalır. Hiç bir pasta dışarı gönderilmez.

Büyük ve sürekli cari işlemler açığı tamamen başka sonuçlar yaratır. Zaman geçtikçe, büyümemize rağmen ürettiğimizin daha da azına sahip oluruz. Aslına bakılırsa, dünyanın kalanı Amerikanın büyümesinin tadını çıkarır. Burada, sürekli kazandığından fazlasını harcayan bir aile gibiyiz. Zaman geçtikçe, aile kendi için çok az ama banka için çok fazla çalıştığının farkına varır. 

Eğer bu kadar cari işlemler açığı vermeye devam edersek, bundan on yıl sonra yabancıların Amerikan varlıklarına sahipliği 11 trilyon doları geçecek. Ve, eğer yabancı yatırımcılar varlıklarından net %5 kazanacak olurlarsa, yabancıların yatırımları için dışarıya 550 milyar dolarlık varlık göndermek zorunda kalırız. O zaman enflasyonun düşük olacağını düşünürsek ki bu hiç de kesin değildir, ülkemizin GSYH’si 18 trilyon dolar olacak. Bundan dolayı, Amerikan ailemiz, sırf geçmişte daha fazla harcadık diye ürettiğinin %3’ünü haraç olarak dışarıya vermek zorunda kalacak. Bu durumda, bütçe açıklarının aksine, oğullar babalarının günahlarının kefaretini ödeyecekler.

Amerika büyük ölçüde daha az tüketmezse ve büyük oranda ticaret fazlası vermezse yok olmayacak bu imtiyaz ücreti, ekonomik büyümeden dolayı şu ankinden daha iyi yaşamakta olan Amerikalılar arasında şüphesiz politik huzursuzluk yaratacaktır. Fakat sürekli olarak kredi verenlere ve sahiplerine haraç verme fikrine de gıcık olacaklar. Sahiplik camiası olan bu ülke (abartarak söylüyorum) ortakçılık camiasında mutluluğu bulamayacaktır. Fakat bu tam olarak Demokratlar ve Cumhuriyetçilerin politikalarının bizi götürdüğü yer.

Hem hükümet içinden hem de hükümet dışından bir çok ünlü finans figürü bu açığın sürdürülebilir olmadığını söylüyor. Örnek olarak, FED Açık Piyasa Komitesi 29-30 Haziran 2004’teki toplantısında şunu dedi: “Kurul büyük dış açıkların sonsuza kadar finanse edilemeyeceğini not etmiştir.”. Fakat, onca bilgenin bu zorlu durumu belirtmesine rağmen, gelişmekte olan bu önemli filizi ehlileştirmek için bir öneride bulunmuyorlar.

Fortune’a 16 ay önce makalemde, “yumuşakça düşen dolar bize çözümü sağlamaz” diye uyarmıştım. Ve şu ana kadar da sağlamadı. Fakat hala, diğer ülkelere ekonomilerini uyumlaştırmalarını ve Amerikalılara daha fazla tasarruf etmelerini söyleyerek yumuşak iniş umudu korunuyor. Amerika’da, ticaret politikaları değiştirmeden ya da doları finansal problem yaratacak kadar düşürmeden cari işlemler açığını düşürmeyecek derin köklü yapısal problemler var.

Mevcut ticareti statükosunu savunanlar sıkça Adam Smith’ten alıntı yaparlar: “ Her ailede bolca bulunan bir şey büyük krallıkta kıt olabilir. Eğer yabancı bir ülke bir malı ürettiğimizden daha ucuza üretiyorsa, bizdeki avantajla ürettiğimiz bol malla onu almak daha iyidir.

Buna katılıyorum. Fakat Mr Smith’in bahsettiği malın malla değişimidir, ülkemizde her yıl 600 milyar dolara yapılan varlık karşılığı mal ticareti değildir. Dahası, kimsenin bolluğu, sürekli kendi tarlasının bir kısmını aşırı tüketimini karşılamak için satan bir aileninki gibi tanımlayacağını sanmıyorum. Fakat Amerika denen “büyük krallıkta” yapılan tam olarak bu.

Eğer Amerika her sene 600 milyar dolar cari fazla verseydi, dünyadaki yorumcular ülkemizi ithalatı yasaklayan ve ihracatı teşvik ederek hazine biriktiren merkantalist olarak görüp politikamızı ayıplayacaklardı. Ben bu tür bir politikayı da ayıplarım. Fakat, bilmeyerek de olsa Dünya şu anda Amerika’ya karşı, varlığımız ve kredi skorumuzun sayesinde merkantalist politikalar uyguluyor. Doğrusu, dünyada başka hiç bir ülkeye kendi parasında bu kadar büyük bir kredi kartı kullanmaya izin vermez. Şu anda, yabancı yatırımcılar çok neşeli: bizi harcama yapan keşler olarak görüyorlar, fakat aynı zamanda bizim zengin keşler olduğumuzun da farkındalar.

Fakat bizim müsfir davranışımız sonsuza kadar tolere edilemez. Ve, ticaret problemimizin ne zaman nasıl çözüleceğini bilmek imkansız olsa da, çözümün ticaret partnerlerine karşı doları güçlendirmeyeceği kesindir.

Umuyoruz ki Amerika cari işlemler açığını çabuk ve önemli derece düşürecek politikalar uygular. Doğru, hızlı çözümler Berkshire’ın yabancı para sözleşmelerinde zarar yazmasına sebep olur. Fakat Berkshire’ın varlıkları dolar temelli varlıklarda yoğunlaşmış durumda ve güçlü dolar ve düşük enflasyon bizim daha çok işimize gelir.

* * * * * * * * * * * *

Diğer

* * * * * * * * * * * *

Genel Kurul

 * * * * * * * * * * * *

28 Şubat 2005                                                                                                  Warren E. Buffett

Yönetim Kurulu Başkanı

Mektubun orjinaline buradan ulaşabilirsiniz. 

9 Yorum

  1. Tutumlu demiş ki:

    Waren amcanın dediklerini hep merak ederdim ama türkçe kaynak kısıtlı olduğundan dolayı pek bilemezdim çeviri için çok teşekkürler.Yatırım yaparken ister faiz ister dijital para isterse hisse senedi olsun uygun fiyattan alıp satmamak gerekiyor.Sanki ev yada arsa almış gibi düşünün.Amca da ne diyor 100 yıl sonra çocuklarınıza kalacakmış gibi hareket edin.Aceleye gerek yok.Ben bunu yaşayarak öğrenmiş oldum.Yatırım psikolojisini anlatan “Karar Anı” adlı kitapta ta çok sık işlem yapanların komisyon ve yanlış fiyatlardan girip çıkmalardan dolayı ortalama getirilerin altında performans gösterdiği yazıyor.

    Şubat 9, 2018
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Sayın Tutumlu,

      Dediklerinize dijital para hariç katılırım. Çünkü Warren Buffett gerçek değerini bilmediği ve geleceğini tahmin edemediği hiç bir şeye yatırım yapmıyor. Dijital paraların da çok güzel ve ucuz bir para transfer aracı olabileceğini fakat değerlemelerin aşırı olduğunu söylüyor.

      Karar anını sıraya aldım mutlaka okuyacağım. Fakat sırada çok kitap var maalesef:)

      Katkılarınız için çok teşekkür ederim.

      Saygılar.

      Şubat 10, 2018
    • Tutumlu demiş ki:

      Rica ederim iki tane daha sizinki gibi finans bloğu var onlara da katılıyorum.Eski yazar olarak bende açmayı düşündüm de insanlar hep yüzeysel konularla ilgileniyor ne yazık ki talep çok az derin konulara.Dijital parayı örnek olarak verdim.Bütün paramı dört gün içinde ikiye katlamış biri olarak bir hafta içinde kardan zarar ettim kitabı bitirmeden işleme girmeyecektim karımı alıp çıkacaktım şimdi eski değerine yükselmesini bekliyorum en kısa sürede çıkış yapacağım olur iş değil bu kripto.Ancak 20 dolar gibi komik bi rakamla gelecek vaad eden bi coine yapılabilir bu saatten sonra.Yada panik havasından dolayı yüzde 40-60 ani düşüşler çıkışlar olmakta o aralarda kazanılabilir kripto piyasası bitti artık.Waren amca haklı çıkacak bence de her zamanki gibi bana göre bir senesi filan daha kaldı bu piyasanın.Benim demek istediğim nokta nasıl ev yada arsa aldığımızda hergün fiyatlarına bakmıyoruz ve satmıyoruz inmiş mi çıkmış mı diye hisse senetlerine yada herhangi bir yatırıma da öyle davranmak gerekiyor.Kar oranını önceden belirleyip o noktaya geldiği zaman çıkış yapmak gerekiyor.

      Şubat 10, 2018
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Sayın Tutumlu,

      Katkınız için çok teşekkür ederim. O kadar cesaretim hiç olmadı:)

      İsminiz gibi tutumlu olabilmek için bile ne kadar çaba harcıyorum bir bilseniz:) Devam edeceğiz bakalım çabalamaya.

      Benim de motivasyonum kendi gelişimimi takip etmek ve insanlara az da olsa faydalı olabilmek oldu bu zamana kadar. Ama ne kadar çok okunursa insan o kadar çok gurur duyuyor tabii:)

      Siz de vazgeçmeyin bence.

      Saygılar.

      Şubat 10, 2018
    • Tutumlu demiş ki:

      Mükemmeliyetçi bi kişiliğe sahip olduğumdan dolayı para harcamayı hiç bir zaman sevmedim psikoloji de de para yada mal biriktirme olarak ve cimri olarak özelliklerimiz geçer.Bana yıllardır yakınlarım dahil para harcamadığım ve sıfır gider ile yaşadığım için eleştiriliyorum.Ben hasta yada diğer kötü cimriler gibi değilim ki gereksiz buluyorum çayımı kahvemi üşenmeyip evimde yiyip içip dışarı bile öyle çıkıyorum ne var ki bunda… Cimri filan değilim ben kabul etmiyorum türk insanı gibi gösteriş meraklısı değilim sadece.Yaş olmuş 34 bu saatten sonra cafelerde oturacak yaşı da geçtim sıkıldım artık.Hayatım boyunca hiç çalışmadım sırf oyalanmak ve daha fazla birikim yapabilmek için artık çalışmak istiyorum.Türkiyede iş bulmak zor kendi işini yaparak zenginliğe daha kolay ulaşabilirsin.Simit bile olsa satmak istiyorum ama onu bile yasak diye vermiyorlar 🙂 Koşturuyorum bakalım.Çok zor günler ve ekonomik kriz geliyor alım gücü çok ama çok düşecek sosyal güvenlik sistemi çökecek bunları bildiğimden dolayı birikim ve yatırım yapıyorum bana boşuna kızıyorlar ama anlatamıyorum iyi günler geride kaldı artık.Birde biz eskiden çok zengindik ailem hep malı mülkü satıp yedi onlarda benim gibi dolandırıldı..vs paralar hep gitti onlardan ders aldım ve eski günlerimi özlüyorum bi işim olsa zengin olucam da çünkü giderim hiç yok.Ayda 1000 tl maaş elime geçiyor onu kenara atıyorum ama maaşım düşük ilerisi yok o yüzden çalışmak istiyorum.Okumadığım blog finans kitabı kalmadı hala okuyorum fakat Türkiye de yatırım da yapmak çok zor faizler bişey getirmiyor benim amacım gayrimenkul alıp kiraya vermek aslında borsaya o yüzden bulaştım elimdeki para ev almaya yetmiyor.Geçmişte kiraya verdiğim evim vardı yıllarca kiracıyı çıkartamadığımız parayı alamadığımız günler de oldu varlıklı arkadaşlarım dükkan al kiraya ver diyor hep bakalım.Kredi çekip gerisini kiracıya ödeteyim dedim banka asgari ücret almadığım için kredi de vermedi bu sefer çünkü bankalarda zor durumda çok para dağıttılar yine kriz bu yüzden çıkacak piyasalar bu yüzden çökecek ki geçen gün amerikan borsaları biraz da faizlerin artmasından dolayı düştü bu yüzden zaten.Hiç bişey yapmamaktan iyidir akmasada damlar ben amacımdan vazgeçmemeye çalışıyorum düştükçe kalkıyorum bu ülke hiç yeri değil ama kendimi geliştirmeye devam ediyorum belki bir gün yine bitcoin tarzı bi fırsat çıkabilir insanlarda bu kadar aç gözlülük olduğu sürece 🙂 Erken girmek lazım böyle şeylere.Cesaretime gelince mecburdum yapmaya hatta fiyatın nerede çakılacağını bile bile tam yerinde çıkış yapıp biraz bekledikten sonra yeniden girdim en ufak bi dikkatsizliğim sonucu oldu bu olay 🙂 Çok dikkatli ve ne yaptığını bilirsen kriptodan hala kazanırsın ama cebinden çok para alıyor 400 tl alış komisyonu kesti benden kaç kez 😀 halbu ki gayrimenkul olsaydı yada temettü dağıtan hisse senedi tam tersi cebime para koyardı almazdı 😀 gerçek yatırım cebine para koyandır alan değil.

      Şubat 10, 2018
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Sayın Tutumlu,

      Umarım zor günleriniz geçer ve istediğiniz gelire kavuşursunuz. Hayat maalesef bazen çok zor olabiliyor. Ama girişimcilerin hayatlarına bakarsanız kaç kez battıklarını ve başarısız olduklarını görürsünüz. Bize düşen kalkıp devam etmek.

      Son cümlenizin altına imzamı atarım. “Gerçek yatırım cebe para koyandır, alan değil.”

      Yılmadan devam edin. Şans sadece çabalayanın yanındadır.

      Saygılar.

      Şubat 10, 2018
  2. Tutumlu demiş ki:

    Teşekkürler memleketten bıktım ya artık neyse belki bir gün çeker giderim buralardan sizinle şu konuları bile konuşmak şu an bir mucize.Başkası olsaydı gittiği yerleri aldığı arabayı…vs anlatıp öve öve bitiremezdi.İnternet camiasında da az çok tanınan biriyim vede bir daha dolandırılma korkusundan dolayı hemde millet olarak birbirimizin hayatına müdahale merakından dolayı nick olarak bu tarz bloglarda bu takma adımı kullanmak zorunda kalıyorum.Tutumlu olmak zor değil bir kere alışıp olayı kavradığınız zaman herşey otomatikleşir zor olan yatırım ve girişimcilik.Yine de sizdeki ve bendeki paralar Türk insanının yüzde 60’ından fazlasında bile yok herkes borç içinde o yüzden alıp yemesinler diye bende artık param yok diyip geçiyorum zaten.Tasarruf kültürümüz de yok.Zihniyet “ye gitsin mezara mı götürecen” şeklinde zaten.Anca ağlayıp sızlamayı bilirler gençken para akarken tasaruf etmeyi bilmezler edenede uzaylı gözüyle bakarlar 🙂 Allah kolaylık versin.

    Şubat 10, 2018
    Yanıtla

Yorumunuzu Ekleyin

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.