Bir Türkiye Gerçeği: Arsa ve Ev Yatırımı

Herkese selamlar. Bunu uzun zamandır tartışmak istiyordum sizlerle. Malum yaşadığımız ülkede sermaye piyasaları, gelişmiş ülkeler kadar çeşitli ve derin değil. İnsanlar daha çok yatırımlarını, ev, arsa, altın ve döviz olarak tutmaya çalışıyorlar. Bunların içinde uzun vadeye en uygun olanı arsa yatırımı gibi geliyor. Şimdi kendime göre nedenlerini sıralayacağım ve acemisi olduğum bu alanda sizlerden görüşlerinizi isteyeceğim.

weather-2197685_1920.jpg

Genciz, temettü emeklisi olmak istiyoruz, ama aynı zamanda kaynaklarımızı çeşitlendirmemiz de gerekiyor. Her zaman vurguladığım gibi amacım hiç bir zaman tek bir kaynaktan beslenmek değil. Sonuçta Warren Buffet’ın da arazileri var. 🙂 Ana omurgayı temettüler oluşturacak olsa da arsa ve ev yatırımını kesinlikle gözardı etmiyorum. Bir evden gelen kira, bir arsadan gelen toplu para benim için işleri kolaylaştırabilir ve hızlandırabilir ve daha rahat uyumamı sağlayabilir.

Ev Yatırımı

Evlerin kira çarpanları yüksek, kiracıyla uğraşmak zor, bunların hepsi bildiğimiz şeyler. Fakat beni bu konuda en çok zorlayan ev almak için gereken toplu para. Ülkemizde faizler yüksek olduğu için şu anlık Amerika’daki gibi 30 yıllık kredi çekip peşinat vermeden ev alma ve kirasıyla mortgage ödeme gibi bir şansım yok. Takip ettiğim bazı blogerlar sırf böyle gelir elde ediyorlar ve 30 yıl sonunda hiç bir şey yapmadan ev sahibi oluyorlar. Bizde ise maalesef faizler bunun için çok yüksek. Maaşlı çalışan bir insan için de bir ev almak bu yüzden zor diye düşünüyorum.

Sonrasında kira getirisi var ve çok şanssız değilseniz, muhitin değeri arttıkça evinizin değeri de artıyor ve enflasyona göre en azından paranızı korumuş ve kira geliri elde etmiş oluyorsunuz. Şu an temettü gelirimi bir üst kategoriye çıkartmadan ev işini geride tutuyorum.

Arsa Yatırımı

Yatırım maliyetinin düşük olmasından dolayı arsa bana daha mantıklı geliyor. Bir genç şak diye 200 000 TL biriktiremez ama yirmi sene sonra değerlenecek bir yerden on bin liralık arsa alabilir. Kaç metre kare oluyorsa artık. Sonra zamanı gelince emekli olmadan önce bunu satıp pasif gelir getiren bir yatırım enstrumanıyla değiştirebilir. Yani ev alır, temettüsü büyüyen hisse alır gibi gibi…

Tabiki risklerin farkındayım, çok iyi araştırmak lazım, bilenlerle iş yapmak lazım ama on bin liraya alınacak kötü bir araba yerine sahip olunacak bir arsa insanların hayatını değiştirebilir gibi geliyor bana.

Bilmiyorum siz bu konuda ne düşünüyorsunuz. Altından ve dövizden hiç bahsetmedim çünkü onları bir yatırım enstrümanı olarak maalesef göremiyorum.

Kafamdaki Sorular

Kafamda tabii deli sorular var. Birincisi böyle bir iş yapsam zarar eder miyim? Bu iş hisse seçimi gibi galiba, kötü hisseyi alırsan batar, iyi hisseyi zamanında alıp beklersen zengin olursun. İyi yerdeki arsa ve kötü yerdeki arsa da kazanılacak para başka olur.

İkincisi pasif gelir elde etme imkanı olmaması. Yani arsanın üzerine bir şey ekmezsen pasif gelir elde edemezsin. Bu da beni düşündürüyor. Ama sonra diyorum yirmi sene sonra satıp gelir getiren bir şeye dönüştürebilirim. O zamana kadar değeri artsın yeter.

Toparlarsam

Yatırımları çeşitlendirmek maksadıyla, özellikle gençlerin kendilerine, daha büyüklerimizin evlatlarına şehrin gelişeceği yerlerde, yirmi sene sonrası için kendilerine bir arsa alıp unutmaları fikri bende ağır basmaya başladı. Onun temettüsünü de olmasın diyorum. Sonuçta 10 000 TL’lik bir arsa her sene %20 net kazansa, yirmi yılda, 383 bin TL yapar, ama %10 kazansa da 67 bin lira yapar. Daha fazla da kazanabilir. Ya da 10 sene beklenebilir.

Uzun lafın kısası ben bu işin içinden çıkamadım. Siz arsa yatırımı hakkında ne düşünüyorsunuz? Yatırımları çeşitlendirmek için arsa veya ev tercih edilmeli mi? Benim bilmediğim eksileri ve artıları nelerdir? 

Şimdiden teşekkür ederim.

Saygılar.

2 Yorum

  1. Ahmet demiş ki:

    Erken emeklilikle ilgili sadece masraf kısmaya ve birikim yapmaya odaklandığınızı görüyorum. Yatırım konusunda kafa karışıklığı var, olması da gayet normal tabi.

    Sosyal bir devlette ev almanın gerekli olmadığını düşünürüm ki Türkiye bu ülkelerden biri değil maalesef. Kira ödememek için f/p mantıklı bir ev alınabilir. İkinci bir ev hele de fiyat/kira oranı yüksekse hiç gerekli değil.

    Arsa almak da borsada hızlı yükselecek hisseyi aramaya benziyor. O kadar hızlı değil uzun vade beklerim denecekse bile hızlı paraya çevrilmesinin zor olacağını düşünürsek ne kadar doğru bir karar emin değilim.

    Ben yatırımda sektöründe başarılı iyi yönetilen bir şirkete ortak olmayı daha güvenli buluyorum. Elbette krizler ve sektörel problemler olacaktır ancak milyarlarca dolarlık şirket yönetimleri isteseler de o şirketlere zarar veremezler diye düşünüyorum. Tabiki var tarihte başarısız onlarca örnek ve bu sürükleniş bir günde olmuyor. Ortak olup unutmak değil, yönetimi takip etmek iyi yönetildiğinden emin olmak gerekir.

    Eski bir konuya aklımdan geçenleri yazmak istedim. Zaman içinde düşünceler değişiyor sizin de belki değişmiştir. Veya benim yazdıklarım da size oldukça yanlış gelebilir, saygı duyarım ve hatalı noktaları sizden duymak isterim. Neticede hepimiz geleceğimizi güvenle inşaa etmeyi amaçlıyoruz.

    Saygılar

    Ekim 28, 2017
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Sayın Ahmet Bey,

      Öncelikle katkılarınız için çok teşekkür ederim. Fikirlerimizi paylaşacağız ki daha doğru olanı bulalım. Yoksa yanlışı devam ettiririz ve gelişemeyiz.

      Aslında kafa karışıklığım yok diyeyim, en iyi uzun vadeli yatırımın borsada güzel şirketlere yapılacağını bu süreçte pekiştirdim. Fakat kendimi diğer olasılıklara kapatmak istemiyorum. Çünkü bende şöyle bir durum var: eğer bir şeye çok odaklanırsam, bütün dünyam o oluyor ve hata yapmaya meğilli bir insan haline geliyorum, saçmalayabiliryorum. Bu yüzden diğer seçeneklere kapıyı kapatmak istemiyorum. Belirttiğiniz gibi ev yatırımı yapabilirim, fakat bunu 20-30 F/K ile yapmam. Arsa alırım ama güvendiğim, geleceği olan yerden alırım.

      Ancak böyle rahat edebiliyorum. Kafamı yastığa böyle rahat koyabiliyorum. İlerde, imkan bulursam faizler de yüksek olursa, tahvile de girebilirim hem yurt içi hem yurt dışı:) Ya da eurobond’a da bakaiblirim. Yurtdışında da güzelyönetilen şirketler var, ucuza bulursam oraya da bakabilirim.

      Fakat şu an mevcut sermaye yapım sadece hisse senedine yatırım yapmama olanak sağlıyor.

      Sanırım kafam daha da karışmış:)) Bakalım zamanla ve fon büyüdükçe her şey yerine oturacak.

      Tekrar çok teşekkür ederim. Saygılar.

      Ekim 29, 2017

Yorumunuzu Ekleyin

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.