Çok Borcum Var, Yatırım mı Yapsam Borcu mu Ödesem?

Herkese selamlar,

Bana en çok gelen sorulardan biri de borcu mu ödesem yoksa borcum varken yatırıma mı başlasam oluyor.

Her ne kadar sıfır borçla yatırım yapmak kulağa mükemmel gelse de maalesef burada pek mümkün değil. Gerekli de değil.

Bu yüzden yatırım yapmaya başlamak için her şeyin mükemmel olduğu durumu yaratmaya çalışmayın. Sıfır borca yatırım yaparken de ulaşabilirsiniz.

Denemelisiniz. Hata yapmalı ve bundan ders çıkarmalısınız. Sonra tekrar denemeli, tekrar hata yapmalısınız. Bu da yatırım yaparak olur. Borçlar da süreç içerisinde tasarruf ve yatırım kültürünün yerleşmesi ile ödenir.

Yatırıma başlamak için şartların olgunlaşmasını beklemeyin.

Voltaire’in dediği gibi: “En iyi, iyinin düşmanıdır.”

Hadi başlayalım.

Dünyanın Borcu Biter mi?

Sevgili arkadaşlar, dünyanın borcu bitmez. Hele Türkiye’de hiç bitmez. Neredeyse hiçbirimiz paraları har vurup harman savurmuyoruz.

Ya araba taksidiniz vardır, ya ev taksidiniz ya da düğün yapmışsınızdır. İstanbul’da doğru düzgün yaşamaya çalışmak bile başlı başına bir masraf ve borç kaynağıdır.

Tabii ki hatalarımız da vardır. Bunları da zaten tasarruf ve yatırım sürecinde fark edersiniz. Öncesinde değil.

İngiltere’deyken kredi kartım yoktu, hiç gerek de duymuyordum açıkçası. Ne alacaksam banka kartından çekiyordum. Para yetiyordu yani. Ama burada üniversite ikinci sınıftaki 200 TL limitli kredi kartımı aldığımdan beri her ay mutlaka kullanıp borç ödemişimdir. Neyse konumuz bu değil. Elimizdekinden devam edelim.

Burada bir şeylere sahip olmak için borç yapılmak zorunda. Üstelik bu borcun ödemeleri maaşınızın yüklü bir kısmını tutuyor. Kiralasanız bile çok tutuyor.

2010 model arabayı alırken bilmem kaç ay taksitli kredi çekmeniz gerekiyor. Çok bir şey değil, çalışan tek çocuklu bir aile olarak İstanbul’da 1+1 ev alalım deseniz yine 10 sene vadeli kredi çekmeniz ve maaşınızın büyük bir kısmını buraya yatırmanız gerekiyor.

Tabii insan olduğumuz için üç beş bir şey de yememiz lazım. Üstümüze arada sırada bir şey de almalıyız. Yani kısacası dostlar burada borç bitmez. Bir şekilde işi birlikte götürmemiz lazım.

Yatırım yapmak için borcunuzun bitmesini beklerseniz hiçbir zaman yatırıma başlayamazsınız. Bir yerde yeter ulen deyip ilk hissenizi almalısınız. İsterseniz gırtlağınıza kadar borç içinde olun, 100 TL’lik de hisse alacak olsanız mutlaka o hisseyi alın. O 100 TL’lik hisse bile sizin önünüzde inanamayacağınız kapılar açacaktır.

100 TL’lik hisseden 5 TL temettü alsanız bir sonraki sene geliriniz yıllık 5 TL artmış demektir. Bu da kalenizin duvarına koyacağınız ilk tuğla olur.

Burada da yapamazsın edemezsin diyenler olacak. Bilinen tarihin her safhasında birileri bir düş kurmuş, bir şeyler yapmak istemiş. Birileri de göbeğini kaşıyıp yapamazsın demiş. Çok biliyorlarsa size 100 bin TL ateşlesinler. Ben, bana laf atanlara bir 500 TL ateşle diyorum. Henüz veren çıkmadı.

Yani başlayın, deneyin, hata yapın. Sonra daha iyi bir hata yapın. Samuel Beckett’in dediği gibi: “Yine deneyin. Yine yenilin. Daha iyi yenilin.”

Ama başlayın.

Cebinizde Biraz Sermayeniz Olsun

Dört sene önce yatırıma başladığımda iki maaşı zar zor biriktirmiştim. Bir ton da borcum vardı. Ya borçlarımın bir kısmını ödeyecektim ya da bunu sermaye olarak kullanacaktım.

Ben hisse senedi almayı seçtim. Şimdi doğru hareketi yaptığımı anlıyorum.

Çünkü para biriktirmeye yeni başlayan insanların bence en büyük eksiklerinden bir tanesi hayatlarında hiç sermaye sahibi olamamış olmalarıdır.

Sürekli eksi bakiyede devam eden ve kenara hiç para atmayan bir insan sermayenin gücünü nereden bilebilir ki? Ben bilmiyordum.

Oysa elinde 100.000 TL olan bir insan için yatırım olanakları çok daha çeşitlenir. Dişe dokunur bir temettü almaya başlar. Geliri artar. Bileşik getiri onun için daha çok çalışır.

Üstelik yatırım yapacak para ile borç kapatırsanız ve tasarrufun ve yatırımın felsefesini oturtamazsanız tekrar borçlanmak zorunda kalırsınız.

Bilginin, Paranın ve Alışkanlıkların Bileşik Getirisini Erken Çalıştırmaya Başlayın

Diyelim borcunuz var ama aylık 100, 250 veya 500 TL – ne kadarına gücünüz yeterse – yatırıma başladınız. Evrendeki üç büyük güç sizin için ve sizinle çalışmaya başlar.

Bunlardan ilki bilginin bileşik getirisidir. Günde 500 sayfa rapor okuyan Warren Buffett bilginin de bileşik getirisi olduğunu ve okudukça getirisinin bileşik olarak arttığını söyler.

Okuduğunuz her raporla, kitapla birlikte biraz daha gelişirsiniz. Siz unutsanız da bundan uzun zaman sonra bu bilgi ile okuduğunuz başka bir bilgi arasında umulmadık bir bağlantı kurulmuş olur.

Eğer yatırıma başlamazsanız araştırmaya başlamak için motivasyonunuz da olmaz. Sırf araştırma motivasyonu için bile yatırıma başlamaya değer.

Yatırım yapmaya başlayınca bu işe yıllarını vermiş insanları taklit etmeye başlarsınız. Eskiden sadece forum varken şimdi sosyal medyada iyi kötü stratejilerini paylaşan bir sürü insan var. Onlardan başarılı ya da başarısız olanların ne yaptıklarını gözlemleme şansına sahip olursunuz. Böylelikle nasıl bilanço inceliyorlar, düşüşlerde ve yükselişlerde nasıl tepki veriyorlar, psikolojileri nasıl değişiyor, hangi hisseyi ne zaman neden alıyorlar ve satıyorlar gibi daha birçok kriteri değerlendirebilirsiniz.

Sonra dünyanın büyük yatırımcıları ile tanışırsınız. Onların tecrübelerini paylaştıkları kitapları okumakla işe başlarsınız. Türkiye piyasasının ABD ve diğer piyasalara benzemediği ve bu yüzden de kitapların yararsız olduğunu söyleyenlere kulak asmayın. Ticaretin ilk değiş tokuşun yapıldığı zamandan beri benzer kuralları vardır. Tabii ki zaman ve mekana göre değişen kısımları olabilir fakat insan hâlâ aynı insandır. Bu kitaplarla da ucuza tecrübe edinme şansına sahip olursunuz.

Yatırıma başlayınca ikinci güç olan paranın bileşik getirisi de sizin için çalışmaya başlar.

“Babil’in En Zengin Adamı”nda bunu parayı köle yapmak olarak görebilirsiniz. Öyle ki önce bir bakır parayı köle yaparsınız. Sonra onun faizini yani çocukları da sizin için çalışmaya başlar. Sonra onun çocukları da.

Alternatif olarak temettü veren bir hisse alırsınız. Temettüleri ile tekrar bir hisse alırsınız. Sonra o temettülerle alınan hisseler tekrar temettü verir. Böylece bileşik getiri makinası bilgide olduğu gibi çalışmaya başlar.

Son olarak da alışkanlıkların bileşik getirisi gelir.

Her şey önce 1 lot hisse senedi almakla başlar ama artık siz tasarruflu, boşa para harcamayan bir insan olmuşsunuzdur.

Sonra “Buna şu kadar para harcayacağıma 10 lot hisse alırım.” demeye başlarsınız.

Biriktirme, fayda-maliyet analizi yapma, gereksiz harcama yapmama gibi birçok alışkanlık kazanırsınız.

Kısacası iyi alışkanlıklar edinerek “tutumlu bir yatırımcıya” dönüşürsünüz.

Toparlarsam

Yazacak çok şey var ama hepsini yazmaya kalkınca maalesef yazıyı bir türlü bitiremiyorum. Bu yüzden artık toparlamam lazım.

Kısacası dostlar, yatırım yapmaya başlamak için borçlarınızın tamamını ödemeyi beklemeyin.

YATIRIMA HEMEN BAŞLAYIN. Böylece bilginin, paranın ve alışkanlıkların bileşik getirisinin gücünü arkanıza alın.

Kim ne der diye düşünmeyin, sadece satranç tahtasının önüne oturun ve önünüze açılacak olasılıklar denizinin keyfini çıkarın.

Borçlar ödenir, para biriktirilir. Yan gerisi kendiliğinden gelir.

Tasarrufa ve yatırıma devam.

Saygılar.

Image courtesy of Sira Anamwong at FreeDigitalPhotos.net

20 Yorum

  1. Sawyer demiş ki:

    Çok güzel yazı olmuş,emeğinize sağlık…

    Temmuz 24, 2021
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Selamlar Sawyer, beğenmenize sevindim:)

      Temmuz 24, 2021
  2. Yakup demiş ki:

    Çok güzel bir yazı olmuş hocam tebrik ederim.

    Temmuz 24, 2021
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Selamlar Yakup Bey, sağ olun. Umarım ikilemde kalanlara bir fikir verir.

      Saygılar.

      Temmuz 24, 2021
  3. @ekonomiprofili demiş ki:

    Sayın hocam 2008 yılında bir vergi dairesi müdürü ile konuşmuştum.25 yıllık memurum.Bir günüm borçsuz geçmedi dediğini hiç unutmam.Ne biriktirdi isem borç içinde biriktirdim demişti. Çok haklısınız.Bu ülkede bordrolu(ücretli iseniz) borcunuz hiç bitmez. Her zaman biraz borç ödemek biraz yatırım yapmak gerekiyor.Emeğinize sağlık.

    Temmuz 24, 2021
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Selamlar Ekonomiprofili,

      Borcu bitirip de yatırıma başlamanın çok zor olduğunun farkına ben de vardım.

      Müdür Bey çok önceden farkına varıp harekete geçmiş bile:)

      Ama hedefimiz borcumuzu da sıfırlamak. Onu da umarım ileride başarırız:)

      Saygılar.

      Temmuz 24, 2021
  4. Güney Tangız demiş ki:

    Mrb hocam. Ben de yaklaşık 5 aydır borsa yatırımına başladım. Borsanın tavan olduğu dönemde girdiğimden umutsuz değilim ama daha yürüyecek çok yolum var. 15 bin TL sermaye ile başlamıştım ama ne yazık ki 2 bin civarı zarardayım, umutsuz değilim satmadım… Hala ayda 300-500 ekleme yapıyorum. 12 hissede yatırımım var ama bunu en fazla 5 yapacağım… Senin bütün yatırım hikayeni tek tek okudum, bana da ders niteliğinde oldu… Takipteyim…
    Bir isteğim var… Bize exel de temettü hisselerimizi takip edeceğimiz alışları ekleyeceğimiz tasarruflarımızı ve kar zararımızı görebileceğimiz taslak yapabilir misin? yada sende böyle bir şey var mı? Yani örneğin 2021 başında şu kadar para ile şu kadar şirketten şu kadar hisse aldım, temettüleri yatırdım, tasarrufları ekledim vs… şöyle bakınca ilk baştan bu güne ne yapmışız görebileceğimiz bir exel tablosu…

    39 yaşımdayım geç oldu demeyeceğim… Bu arada dediğin gibi borçlar bitmiyor ama neye vermiyoruz ki 300-500-1000 TL…

    Yolumuz açık olsun…

    Temmuz 24, 2021
    Yanıtla
  5. Güney Tangız demiş ki:

    Mrb hocam. Ben de yaklaşık 5 aydır borsa yatırımına başladım. Borsanın tavan olduğu dönemde girdiğimden umutsuz değilim ama daha yürüyecek çok yolum var. 15 bin TL sermaye ile başlamıştım ama ne yazık ki 2 bin civarı zarardayım, umutsuz değilim satmadım… Hala ayda 300-500 ekleme yapıyorum. 12 hissede yatırımım var ama bunu en fazla 5 yapacağım… Senin bütün yatırım hikayeni tek tek okudum, bana da ders niteliğinde oldu… Takipteyim…
    Bir isteğim var… Bize exel de temettü hisselerimizi takip edeceğimiz alışları ekleyeceğimiz tasarruflarımızı ve kar zararımızı görebileceğimiz taslak yapabilir misin? yada sende böyle bir şey var mı? Yani örneğin 2021 başında şu kadar para ile şu kadar şirketten şu kadar hisse aldım, temettüleri yatırdım, tasarrufları ekledim vs… şöyle bakınca ilk baştan bu güne ne yapmışız görebileceğimiz bir exel tablosu…

    39 yaşımdayım geç oldu demeyeceğim… Bu arada dediğin gibi borçlar bitmiyor ama neye vermiyoruz ki 300-500-1000 TL…

    Yolumuz açık olsun…

    Temmuz 24, 2021
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Selamlar,

      Yatırıma başlamanıza çok sevindim. Zararlara para ile tecrübe satın aldınız gözü ile bakabilirsiniz. Başta kâr etseydiniz çok daha tehlikeli bir durum olabilirdi. Bu yüzden kendinizi geliştirmeye devam edin.

      Kendi basit excel tablomu gönderebilirim ama sizin istediğiniz kadar ayrıntılı değil maalesef. Ben de hisse maliyetimi aracı kurumdan basit şekilde takip ediyorum. O kadar ayrıntılı takip etmeye gerek yok diye düşünüyorum.

      Yaşınız kesinlikle geç değil. Her aldığımız temettü bizim gelirimizi arttıracak.

      Tasarruf ve yatırıma devam.

      Saygılar.

      Temmuz 27, 2021
  6. Sermayesiz murat demiş ki:

    Valla yiğit hocam iyiki varsınız, zevkle okuyorum yazılarınızı, bizde faizler düştüğünde ev alarak buyuk borca girdik. İyi mi kötü mü ettik bilemiyorum. Artık aylık ne kadar tasarruf yapabilirsek o kadar hisse yatırımi yapacağız. Keşke diyorum 100-150 bin borsada param olsaydı, içerde biraz sermayenin olması daha şevk verirdi, lakin yok

    Temmuz 24, 2021
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Selamlar Murat Bey,

      Oturduğunuz evi almakla mantıklı iş yapmışsınız. Böylece daha huzurla yatırım yapabilirsiniz. İhtiyacınız olmayan para ile yatırım yaptığınız için düşüşlerde de tutunabilirsiniz.

      Sermaye konusuna takılmayın. Zamanla o da olur. Hatta ufak ufak biriktirmek daha da zevkli oluyor. para ile birlikte siz de büyüyorsunuz.

      Önümüzde çok uzun ve zevkli bir süreç var. Yolun keyfini çıkarmaya bakın.

      Temmuz 27, 2021
  7. Deniz demiş ki:

    Yiğit Bey’ in yazılarını okumaya ilk başladığımda, bana ve eşime ait 2 eksi hesap, 5 kredi kartı borcu, külüstür araba taksidi, 2 ihtiyaç kredisi karşılığında hiçbir yatırımım ve birikimim yoktu. Sanırım 2018 idi. İki çalışan olmamız, bu blogu ve benzerlerini sıkı takip etmem, edindiğim arkadaşlıklar, minimalizmi incelemem, sürekli soru sormam, deneyip-yanılmam ama yine denemem, 2020 çılgınlığına denk gelmem ile 1 kredi kartı borcu ve 100 k ev kredisi borcum karşılığında normal bir arabam ve güzel bir evim var. İlk aldığım 3 lot ASELSAN ve neredeyse duygusal bağım olan soda hisselerini unutmuyorum hiç. Herkese anlatıyor ve söylüyorum; oluyor arkadaşlar. Tasarruf, birikim ve yatırıma odaklandıkça mantığımız otomatik olarak farklı çalışmaya, optimum verime odaklanıyor. Ve evet sermayesiz oluyor. Yeterki başlanıp peşi bırakılmasın !

    Temmuz 24, 2021
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Selamlar Deniz Bey,

      Mükemmelsiniz. Çok daha iyileri de olur. Çünkü işin felsefesini oturttunuz artık.

      Başarılar dilerim.

      Temmuz 27, 2021
  8. Hrobinson demiş ki:

    Çok teşekkür ederim.

    Temmuz 25, 2021
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Beğendiğinize sevindim:)

      Temmuz 27, 2021
  9. Ünsal demiş ki:

    Yigit bey yine döktürmüşsün.. Kendi tecrübelerini bizlerle paylaşığ samimi bir dille anlattığın için seni tekrar tebbrik etmrk istiyorum. Biraz ara vermiştim. İlk fırsatta tüm makalelerini baştan okuyacağım. Dediğin gibi ufakta olsa yatırıma başlamak gerek. Kalemine sağlık 👍

    Temmuz 25, 2021
    Yanıtla
  10. celal uysal demiş ki:

    Ülkenin tüm bireylerine ders niteliğinde mükemmel bir yazı. Emeğinize sağlık teşekkür edrim.

    Temmuz 30, 2021
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Okuduğunuz için ben teşekkür ederim Celal Bey.

      Başlamak için her şeyin için mükemmel olmasını beklememek lazım.

      Önemli olan sürece odaklanmak ve pes etmemek.

      Saygılar.

      Temmuz 30, 2021
  11. Bahadır Candemir demiş ki:

    Selamlar Yiğit Bey, tasarruf-uzun vade yatırım mevzusunun önemini farkedip sizin sitenizi takibe başlamam yaklaşık bu yılın başlarına denk geliyor.
    İlk yazıdan itibaren okumaya başladım yazdıklarınızı fakat oku oku bitmiyor 🙂
    Babil’in en zengin adamı, Zengin baba yoksul baba kitaplarını bitirdim, okuma listesine Warren amca ile devam ediyorum. Bu işlere 10 yıl kadar önce başlasam nerelerde olurdum’u düşünmeden edemiyorum. Geçmişi değiştirme şansımız olmadığından önümüzdeki maçlara bakmak gerekiyor.
    Bu yılın başından beri bir yandan borçları azaltıp bir yandan da borsa çıkmış-batmış demeden düzenli eklemeler yapıyorum. umarım doğru hisselerle ilerliyorumdur
    Uzun zamandır sessiz sedasız okumama rağmen bu ilk mesajm oldu, emeğiniz, samimiyetiniz için teşekkür etmek istedim…

    Temmuz 30, 2021
    Yanıtla
    • Lattedenborsaya demiş ki:

      Selamlar Bahadır Bey,

      Tasarruf ve yatırım sürecine girmenize çok sevindim. İnanın böyle yazıları okudukça kendim başarmış gibi seviniyorum.

      Babil’in En Zengin Adamı ve Zengin Baba Yoksul Baba tasarrufun ve yatırım temellerini atmanız için çok önemli. İyi yapmışsınız.

      İlk yazılardan başladıysanız acemilik zamanlarıma denk gelmişsinizdir:) Ben de arada okuyup gülüyorum yazdıklarıma. Ama gelişmeyi görmek için baştan başlamak önemli:)

      Ben de aynı sizin gibi keşke 10 sene önce başlasaymışım diyorum. Ama keşke ile olmuyor. Elimizde dün de yok yarın da. Bugün var ve elimizdekini değerlendirmeliyiz. Yani iyi yoldayız. Gelişiyoruz.

      Tasarrufa ve yatırıma devam. Pes etmek yok, keşke demek yok:)

      Saygılar.

      Temmuz 30, 2021

Yorumunuzu Ekleyin

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.